Waarom we de Coronacrisis moeten documenteren

Histories, het vervolg op de werking van Heemkunde Vlaanderen, Familiekunde Vlaanderen en LECA, is erop gebrand de coronacrisis zoveel mogelijk te documenteren. Van witte lakens uithangen, tot beren voor het raam zetten en het daverend applaus om 20u ’s avonds… Bekeken vanuit heemkundig, volkskundig en familiekundig perspectief, zijn dit uitermate interessante uitingen die we graag willen bewaren voor toekomstige onderzoekers.

Hiervoor doet Hirstories graag beroep op iedereen in Vlaanderen. De organisatie roept op om filmpjes en foto’s te maken van solidariteitsacties, van hoe het dagelijkse leven eruit ziet, van lege marktpleinen en winkelstraten, van applaudisserende buren,… Bewaar ook de kaartjes die je kreeg in coronatijden, of een kettingbrief die je onlangs ontving.

Je kan helpen door:

  1. Voorbeelden van bijzondere acties en fenomenen die jij tijdens de coronaperiode hebt opgemerkt op te sturen via mail naar info@historiesvzw.be. 
  2. Foto’s, video’s, kaartjes, brieven en ander materiaal naar een lokaal archief of documentatiecentrum te brengen.

Door deze informatie te bewaren en te verstrekken, help je mee in kaart brengen wie welke inspanningen levert. 

 

  • Meer info over de oproep van Histories vind je hier.
  • Het Archief van de Stad Gent deed een gelijkaardige oproep. Lees er hier meer over.

Deel je mooiste verjaardagsherinneringen met het Huis van Alijn

Het Huis van Alijn verzamelt momenteel herinneringen, getuigenissen, foto’s en video’s van verjaardagen tijdens de lockdown. Denk aan foto’s van die prachtige verjaardagstaart, een video van je kinderen die in koor “Happy Birthday” zingen, de vele kaartjes die vrienden en familie naar je stuurden ter gelegenheid van je verjaardag,… Of misschien wil je wel getuigen over hoe je je verjaardag vierde in corona-tijden? Over hoe anders of net niet anders het was?

Wil je graag iets delen over jarig zijn in deze bijzonder periode met het Huis van Alijn, stuur dan een mailtje naar het museum via info@huisvanalijn.be. Ze delen jouw bijdrage op hun website en sociale media.

Auteurs gezocht voor het KBOV jaarboek 2020

De lockdown maakt ons niet lui. Integendeel! Achter de schermen, in de veilige gezelligheid van onze thuis, werken we hard aan ons volgende jaarboek. Hiervoor zoeken we nog artikels over volkskundige onderwerpen of  auteurs die tijd willen vrijmaken om zich vast te bijten in een volkskundig thema. Ken je een leuk verhaal, weetje, of bron maar laat je het schrijven liever aan iemand anders over? Ook dan kan je ons verder helpen. Stuur een mailtje naar info@kbov.be met daarin de informatie over het artikel, de auteur of het verhaal in kwestie en verschijn eind dit jaar in ons nieuwe jaarboek.

 

  • Meer weten over ons vorige jaarboek? Klik dan hier.

De Luistervink 2020 uitgesteld

De gevolgen van COVID-19 hebben ook effect op de werking van onze vereniging. Voor het eerst in jaren zijn er geen Luistervink-lezingen gepland. De onzekerheid rond de maatregelen die evenementen omgeeft en onze bezorgdheid over de gezondheid van onze leden, deden ons beslissen om in 2020 geen volgende lezingen meer te organiseren. De eerstvolgende Luistervink zal dus plaatsvinden in 2021. We houden u graag op de hoogte over toekomstige activiteiten via deze website, onze nieuwsbrief of Facebook-pagina.

Hou het gezond en veilig, en hopelijk tot snel!

Erfgoeddag 2020 uitgesteld

Normaal gezien zouden we met de KBOV op 25 en 26 april deelnemen aan Erfgoeddag. De editie van 2020 werd echter uitgesteld in de context van de Coronacrisis. Dit evenement laten doorgaan mag volgens de huidige maatregelen niet en de onzekerheid over hoe de situatie er binnen een maand zal uitzien is te groot. De beslissing om Erfgoeddag dit jaar niet te laten doorgaan weerspiegelt ook de prioriteit van de organisatie van Erfgoeddag om de veiligheid en gezondheid van organisatoren en bezoekers te garanderen. De eerstvolgende editie van Erfgoeddag zal plaatsvinden op 24 en 25 april 2021.

Wat dan met de voorbereidingen van de editie van 2020? Wel, de volgende editie herneemt eenhet thema van dit jaar: “De Nacht”. In 2021 zal de erfgoedsector dus uitgenodigd worden om activiteiten te organiseren in dezelfde lijn als dit jaar. Het thema van 2021, waarvoor “onderwijs” was gekozen, wordt op zijn beurt verschoven naar 2022.

We zien dit met de KBOV als een kans om nog een jaartje extra in te zetten op Erfgoeddag, extra creatief uit de hoek te komen en onze bezoekers extra in de watten te leggen. Van uitstel komt zeker geen afstel. Integendeel: vol goede moed en ideeën op naar Erfgoeddag op 24 en 25 april 2021!

Erfgoeddag 2020 uitgesteld naar 2021

Gent legt corona-archief aan

In het nieuwsbericht van gisteren raakten we de thematiek al even aan: alle acties die we in coronatijden ondernemen, behoren sowieso tot ons collectief geheugen. Stad Gent wil daarom alles wat het dagelijkse leven te maken heeft vastleggen voor toekomstige generaties. De stad is op zoek naar getuigenissen, gedichten, liedjes, foto’s, filmpjes,… die een blik werpen op hoe we in het Gentse met de crisis omgaan.

Ook binnen honderd jaar wil de stad een beeld kunnen geven van hoe Gentenaars de coronacrisis hebben beleefd. Stad Gent deed daarom de oproep om persoonlijke verhalen, getuigenissen, gedichten, liedjes, foto’s, video’s maar ook blogs, vlogs, dagboeken, tekeningen en kunstwerken op te sturen naar archief@stad.gent.

De Gentenaars hebben zich net als alle Belgen heel flexibel getoond, en hebben de online wereld maximaal ontdekt en ingezet. Elke dag plannen we skype-telefoontjes in, vergaderen ze via conference call, volgen ze les via de digi-school,… We delen lief en leed via social media en vooral: we geven elkaar hoop via de verschillende digitale platforms.

Archief Gent weet als geen ander dat digitale informatie heel vluchtig kan zijn. Denk maar aan instagram stories die slechts 24 uur online blijven staan. Digitale informatie is op dat vlak dus heel kwetsbaar en kan snel verloren gaan. Het blijft immers niet eeuwig online beschikbaar.

Vandaar ook een warme oproep via de digitale kanalen van de KBOV: stuur je materiaal naar Archief Gent. Wil je liever na de crisis bijdragen dan kan je je gegevens achterlaten via een formulier op de website van Stad Gent.

 

Stad Gent roep op tot Corona dagboek

Heiligeninventaris in de KBOV-bibliotheek

De grootste epidemie sinds 1917. Zo waarschuwde een Vlaamse krant enkele weken terug voor de corona-plaag. Achterom kijkend naar het begin van de twintigste eeuw en zelfs nog veel verder, legt dit een paar vragen bloot. Hoe gingen onze voorouders om met pandemieën? Op welke strategieën vertrouwden ze? Hoe bleven zij op de hoogte van de aard van de ziekte?

Je hoeft niet ver terug te gaan in het verleden of zelfs in de huidige tijd niet ver te reizen om op situaties van ziekte te botsen waar religie als enige reddingsboei werd beschouwd. Verschillende heiligen boden een helpende hand. Met virussen zijn heiligen niet zo bekend en ze konden er dus ook geen voorspraak voor bedingen. Het boek “Sanctus” van Jo Claes et al. bevat meer dan 500 heiligen. En toch zou het in de situatie van vandaag geen heilige kunnen aanreiken. Een artikel op vrt nws blijkt wel een passende heilige gevonden te hebben: de Heilige Rochus, patroonheilige van besmettelijke ziekten en pestlijders. De Sint-Rochuskerk in Deurne is volledig aan deze heilige gewijd.

Onze bibliotheek herbergt een uitgebreide reeks werken over Heiligen. Een van onze vroeger voorzitters, Renaat Van Der Linden, heeft in een standaardwerk van zijn hand vastgelegd hoe devoot Vlaanderen was: “Bedevaartvaantjes, volksdevotie rond 200 heiligen op 1000 vaantjes” is de titel van het werk. Wie het zoekwoord ‘Heiligen’ intikt in Cageweb, vindt snel 90 werken in het Nederlands en een zestigtal in het Frans. Aangezien Heiligen een eerder typisch Rooms-katholiek fenomeen is, hebben we nauwelijks Engelstalige of Duitstalige werken in onze collectie.

Naast boeken vind je ook een verzameling krantenknipsels in onze bib. Een van de archieven werd aangelegd door onze veelzijdige oud-bestuurde, Maurits Broeckhove, die oneindige verzamelingen aanlegde en over tal van onderwerpen schreef: “Zeven eeuwen Stukwerkers”, “De Gentse Kant”, “De Vinkensport in Vlaanderen”,… Hij liet ook heel wat boeken na voor onze bibliotheek, die je kan herkennen aan zijn “Ex Libris” vignet dat hij in zijn boeken kleefde. Een van de verzamelingen knipsels over Heiligen werd niet zo lang geleden geïnventariseerd. Het werd een omvangrijke lijst van maar liefst 22 bladzijden. Het oudste knipsel dateert van 1939 maar de hoofdmoot situeert zich in de periode na de Tweede Wereld. In de jaren tachtig sloot hij zijn verzamelwerk af.

Hieronder vind je een voorbeeld uit die inventaris: 

Adriaan (Sint-); St.-Michielskerk: marteldood St.-Adriaan afgebeeld op altaartafereel in 10de kapel 
Aldegondis; blz. 115 en 116 uit Deinze en het land aan Leie en Schelde (1939)
Aldegondis; aankondiging in Lembeke: Plechtige Octaaf ter ere van de H. Aldegone, patrones tegen de kanker (26/01/52)
Allerheiligen; Allerheiligen – heiligen van Vlaanderen (De Gentenaar – 01/11/90)
Allerlei; Buizingen: gemeente tussen Zenne en Zoniën
Allerlei; betekenis van de maand maart in het volksleven
Allerlei; krantenartikel “Liefde en Lijden” (22/03/51)
Amelberga (Sinte-); aankondiging oud-vermaarde St.-Amelbergaommegang in Mater (09/07/47)
Amelberga (Sinte-); ommegang ter ere van de H. Amelberga in Mater (De Gentenaar – 24/06/48)
Amelberga (Sinte-); de Ste. -Amelbergaommegang te Mater (De Gentenaar – 10/07/48)
Andries (Sint-); Andries (Sint-);artikel (31/10/47) over de 20ste verjaardag van de herstelde St-Andrieskapel in Strijpen/Zottegem. St-Andries is de behoeder van koortsige ziekten bij mensen en vee

Omdat de ziekenhuizen mondmaskers beter kunnen gebruiken dan wij…

Het is fantastisch om te zien hoe we samen ten strijde trekken tegen het gemene virus dat Corona of Covid-19 heet. De vele solidariteitsacties behoren na deze nare crisis vast tot ons collectief geheugen. Omdat alle hulp welkom is om onder andere de zorgsector een hart onder de riem te steken, zocht ook de KBOV naar een kans om een waardevolle bijdrage te leveren.

Onze secretaris wist enige tijd terug in pre-Corona-tijdperk via de Provincie Oost-Vlaanderen mondmaskers en Tyvek wegwerpkledij aan te kopen. Dit gebruiken wij in bepaalde gevallen bij de archivering van oude boeken en documenten. Bepaalde schimmels, zoals de aspergillus niger, die je op oude boeken en documenten kunt tegenkomen, zijn immers gevaarlijk en schadelijk voor de luchtwegen.

Wat er nog aan voorraad mondmaskers over was en wegwerpoveralls, hebben we deze week aan een ziekenhuis geschonken. Daar komen die mondmaskers en overalls op dit moment perfect van pas.

Schenking door Georges De Vreeze

De KBOV is een prachtige schenking rijker! Georges De Vreeze, catalograaf bij Cageweb, schonk ons een aantal geweldige 19de eeuwse werken.
Indien u nieuwsgierig bent om deze werken te consulteren, dan bent u van harte welkom in onze bibliotheek. Onze bib is open op vrijdag op 13.00u tot 16.30u of na afspraak via info@kbov.be.
We zijn Georges enorm dankbaar voor deze fantastische aanvulling van onze collectie.

 

Maagden in de Kerk. Een lezing door Jean Paul De Cloet.

Ze werden doorheen de geschiedenis verheerlijkt en verguisd, dus je kan wel stellen dat maagden een zekere aantrekkingskracht hadden en hebben. In de katholiek religieuze sfeer speelden ze zelfs een zeer grote rol maar de manier waarop de Kerk hen behandelde, is op zijn minst ambigu te noemen. Wat dit onderwerp meteen bijzonder interessant maakt en dus geknipt voor onze Lezingenreeks de Luistervink die dit jaar rond het thema “Sterke Vrouwen” draait. Niemand minder dan Jean Paul De Cloet, voorzitter van de vzw Geschiedkundige Heruitgeverij, zal op 13 maart dit onderwerp verder uitspitten aan de hand van de volgende vragen:

  1. Wat zijn maagden?
  2. Trapten maagden enkel op lange tenen of schopten ze ook wild om zich heen?
  3. Hoe komt het dat zoveel maagden de marteldood stierven?
  4. Waren de middeleeuwse maagden dolle mina’s die hun tijd ver vooruit waren?

De lezing verruimt de blik op het verleden maar maakt ook een duidelijke link met het heden. Hiervoor gebruikt de spreker sprekende voorbeelden en visuele illustraties.

Alle ingrediënten zullen aanwezig zijn om er een leerrijke avond van te maken. Daarenboven nodigen we u na de lezing graag uit voor een hapje en een drankje in de bar van het Van Crombrugghe’s Genootschap, waar u kan napraten met andere aanwezigen en spreker Jean Paul De Cloet.

Deelname aan deze lezing is gratis voor leden en kost 5 euro voor niet-leden. De KBOV organiseert de Luistervink samen met het Van Crombrugghe’s Genootschap en de Heemkundige en Historische Kring Gent.

WANNEER: 13 maart 2020. Deuren open om 19u30. Lezing vanaf 20.00u tot 21.00u

WAAR: Van Crombrugghe’s Genootschap, Huidevetterskaai 39, 9000 Gent